Geschiedenis ARNHEM-ZUID

Van tuinstad naar stadswijk

Hoe een groen uitbreidingsplan na 1945 veranderde in de huidige stadswijk.

Ontdek de wijk, de plekken en de verhalen
Van tuinstad naar stadswijk
ARNHEM / MALBURGENEen blik op de wijk
VERDIEPINGInformatie en achtergronden over Malburgen

Een groene ambitie

De eerste plannen voor Malburgen gingen uit van een rustige woonwijk met groen, tuinen en brede verbindingen tussen straten en het landschap. Het idee sloot aan bij de toenmalige tuinstadgedachte. De nieuwe woonomgeving aan de zuidkant van de Rijn moest gezinnen ruimte bieden buiten de dichtbebouwde oude stad.

De werkelijkheid verandert

De Tweede Wereldoorlog en de woningnood daarna veranderden de prioriteiten. Er moesten snel veel woningen komen. Daardoor werden eerdere plannen bijgesteld en raakten sommige groene structuren onderbroken. Later werden ook grotere wooncomplexen toegevoegd, waardoor verschillende woningtypen naast elkaar ontstonden.

Wat is nog herkenbaar?

In enkele delen van de wijk zijn elementen van de vroegere opzet terug te vinden, zoals groene stroken, tuinen en een regelmatig stratenpatroon. Andere delen hebben juist de kenmerken van de jaren vijftig, zestig of zeventig. Een wandeling door verschillende wijkdelen laat goed zien hoe stedenbouwkundige ideeën veranderen.

Nieuwe vragen voor de toekomst

Ook vandaag gaat het bij wijkvernieuwing om de balans tussen woningen, groen, verkeer en voorzieningen. Plannen rond de Nijmeegseweg sluiten aan op zulke vragen. Bekijk de projectpagina voor de actuele plannen en de officiële bron.

Wat hield het tuinstadidee in?

Bij het ontwerpen van een uitbreidingswijk speelde de vraag hoe mensen gezond en prettig konden wonen een grote rol. In het tuinstadidee hadden groen, woonstraten met ruimte en verbindingen tussen dagelijkse voorzieningen veel aandacht. Het was een alternatief voor dichtbebouwde stadsdelen met weinig open ruimte.

Malburgen begon vanuit zo’n groene ambitie. Bij het bekijken van oudere plannen valt op hoe belangrijk het landschap en een duidelijke indeling van de wijk waren. Niet ieder onderdeel van dat ideaal werd uiteindelijk uitgevoerd.

Waarom het plan veranderde

De oorlog onderbrak de bouw en de naoorlogse woningnood vroeg om een snelle, grootschalige aanpak. Bestaande plannen werden bijgesteld, en op sommige plaatsen ontstond een dichter bebouwde woonomgeving. Naast lagere huizen verschenen portiekwoningen en grotere complexen. Daardoor kreeg Malburgen de mengeling van stijlen die nu herkenbaar is.

De veranderingen laten zien hoe stedenbouw nooit losstaat van de tijd waarin gebouwen worden gerealiseerd. De economische omstandigheden, beschikbare materialen en wensen van bewoners spelen telkens mee.

Een rondgang langs de bouwperioden

Wie verschillende wijkdelen bezoekt, kan letten op straatbreedtes, voortuinen, de hoogte van gebouwen en de hoeveelheid groen. Een woonstraat in West of Oost-Noord kan een heel andere schaal hebben dan een latere buurt in Immerloo. Juist die contrasten maken de groei van Arnhem-Zuid inzichtelijk.

Bekijk de wijkdelen van Malburgen of lees hoe de wederopbouw de plannen veranderde. Bij actuele bouwprojecten komt dezelfde vraag terug: hoe zorg je voor voldoende woningen én een prettige openbare ruimte?

← Terug naar geschiedenis